برچسب اهمیت دارد
آيا تا به حال به برچسب پشت جعبة غذا نگاه كردهايد تا ببينيد چقدر از آن غذا درست و حسابي است؟
فهرست مواد تشكيلدهندة روي بستهها، مانند علوفة كرة مريخ به نظر ميرسد. در حقيقت، نامهاي عجيب و غريبي را كه در اين فهرست ميبينيد، هرگز براي پختوپز به كار نميبريد.
به نظر ميرسد سازندگان مواد غذايي، نامهاي طولاني را به ارقام متداول E ترجيح ميدهند؛ زيرا افراد زیادی از مصرفكنندگان، E را نشانگر افزودني ميدانند.
برچسب غذاها ممكن است گمراهكننده باشد. قانون اصلي اين است كه اگر فهرست مواد تشکیلدهنده بيشتر از فضاي پشت جعبه باشد و روي آن جا نگيرد، ليست را روي قفسههايي كه غذاها در آن چيده شدهاند، قرار دهند. قانون دوم اين است كه بايد مواد اصلي را بشناسيد، و اگر نميشناسيد، يا اگر چيزي مانند قند باشد، بايد انتخاب خود را مورد ارزيابي مجدد قرار دهيد. در اين موارد، سريعاً بايد واژة (هلههوله) به ذهن شما بيايد.
مراقب هيولاي قند باشيد!
قند، چيزي است كه واقعاً بايد مراقب آن باشيد؛ در همة اشكال و اسمهايي كه دارد؛ گلوكز، فروكتوز، لاكتوز يا مالتوز و همچنين عسل. همچنين مراقب انواع ديگر قند مانند سوربيتول، گزيليتول، مانيتول و ايزومالت باشيد. از نامهاي ديگر كه به صورت مخفي وجود دارد، دكستروز است كه به نام شربت فروكتوز نيز شناخته ميشود؛ البته اين همان فروكتوزي نيست كه در ميوهها ميبينيد؛ بلكه از نشاستة ذرت استخراج شده تا از آن گلوكز تهيه شود. ارزانتر و شيرينتر از قند است و سازندگان مواد غذايي (سسها، آدامس، نوشابههاي ميوهاي، كمپوت، محصولات لبني، مربا، شيريني و نان) از آن استفادة زيادي ميكنند. متأسفانه این ماده، اگرچه محبوب سازندگان مواد غذايي است، براي سوختوساز به تقلاي زياد بدن ما نياز دارد و انرژي زيادي مصرف ميکند و سرانجام به شكل چرب مصرف ميشود. همانطور كه حدس زدهايد، باز هم در بارة قندها سخن ميگوييم. حدس بزنيد چه نوع؟ قند اَشكال زيادي دارد؛ از جمله آسپارتام (Eg51) كه 180 برابر شيرينتر از قند است. تركيبات اين ماده، آسپارتيك اسيد، فنيل آلاتين و منتول است، و اگرچه دو مادة اول اسيدآمينه هستند، در طبيعت به شكل تركيبي وجود ندارند.
نمكدان را كنار بگذاريد:
نمك (سديم كلرايد) زيادي به غذاهاي فرآوريشده افزوده ميشود و اگرچه حداكثر مقدار مصرف روزانة نمك بايد 1600 ميليگرم باشد، اگر برچسبها را خوانده باشيد، متوجه ميشويد كه به آساني ممكن است از آن اندازه تجاوز كنيد. اگر به طور اتفاقي از افرادي هستيد که نمك زيادي به غذایتان اضافه ميکنيد، مراقب ديگر مواد ضروري باشيد؛ زيرا ممكن است دچار كمبود روي شوید. كمبود روي ميتواند در كار پرزهاي چشایي زبان اختلال ايجاد كند و احساس مزه را دچار ضعف كند.
اما چند خبر خوب: اگر مارگارين مصنوعي حاوي اسيدهاي چرب هيدروژنه است، كمي كره ميتواند جايگزين خوبي براي آن باشد. چربيها در اين شكل خود، شباهت ملكولي بسياري به tupper – ware دارند.
افزودني شما چگونه است؟
افزودنيهاي غذايي، به يك علت مورد استفاده قرار ميگيرند؛ اما ايمن بودن آنها با ترديد همراه است. به ويژه بوريك اسيد E284 به برخي موارد گيجي و منگي ارتباط داده شده است؛ اما جالب توجه اينكه از اين ماده براي ريشهكن كردن سوسك و مورچه استفاده ميشود.
E321 (هيدروكسيتولوئن بوتيلات: BHT) در حيوانات ايجاد خونريزي ميكند؛ در حالي كه E220 (سولفوراكسيد: مادة نگهدارنده) ممكن است در جذب مواد غذايي اختلال ايجاد كند و باعث مور مور، سوزش و گرگرفتگي ميشود. همچنين مونوسديم گلوتامات (MSG) كه افزودني مورد علاقة رستورانهاي چيني است، يك مزهدهنده است و در افرادي كه به آن حساسيت دارند، ممكن است موجب واكنشهاي شديد از جمله سردرد و حتي تشنج شود.
دانشمندان اما هنوز در مورد مقدار افزودنيهايي كه ممكن است موجب آثار زيانبار شوند، به توافق نرسيدهاند.
ایده ای برای شما :
به مدت يك هفته نوشتة پشت جعبه غذاها را بخوانيد. از مصرف موادي كه فهرست آنها با زباني ناآشنا نوشته شده، خودداري كنيد؛ به ويژه به وجود چربي هيدروژنه ـ كه ممكن است به صورت كوتاه نوشته شده باشد ـ توجه كنيد. اين مواد به ويژه در كيك، بيسكويت، مارگارين و غذاهاي آماده وجود دارند.
چه بايد كرد؟:
س: هميشه چيزهاي كمچرب مصرف ميكنم؛ زيرا مراقب سلامت خود هستم. ماست را خيلي دوست دارم. آيا خوب است؟
ج: اگرچه ممكن است ماست كمچرب باشد، شايد قند زيادي داشته باشد. برخي ظروف كوچك ماست، چهار قاشق چايخوري قند دارند. مادة ديگري كه در مورد ماست بايد مراقب آن باشيد، نشاسته است كه از ذرت به دست ميآيد و مادة افزايشدهندة حجم ماست است. نشاسته، آب را جذب ميكند و به اين ترتيب، حجم را افزايش ميدهد. علاوه بر اين، براي اينكه ماست موزي زودتر آماده شود، قدري رنگ خوراكي به آن زده ميشود. يك چيز ديگر را بايد در نظر داشته باشيد: اگر ماست برچسب «ماست توتفرنگي» داشت، ممكن است كمي ميوه داخل آن باشد؛ اما در حقيقت ماست «با طعم توتفرنگي» است كه به صورت صنعتي تهيه شده است.
س: پسر كوچكي دارم كه بسيار دوستداشتني است. هر وقت ميوههاي هستهاي ميخورد، دچار بيقراري ميشود و آرام نميگيرد. آيا اين عوارض از غذايي است كه ميخورد يا علت ديگري دارد؟
ج: اشتباه فكر نكردهايد. E102 (تارترازين) عامل بيقراري در كودكان است و در رنگهاي نارنجي ديده ميشود.
تعريف يك ايده...:
غذا، يكي از لذات بزرگ زندگي است. خريد، آماده كردن و خوردن غذا، قرنهاي متمادي انسانها را در كنار يكديگر حفظ كرده است. ما به غذا خوردن در كنار يكديگر توجه ميكنيم و از آن لذت ميبريم. بعد از غذا خوردن، نوبت به اين مطلب ميرسد كه چه اجتماعي ميخواهيم.
در جستجوی صبح
برخورد منطقی
مدیریت سلیقه ای
ماه رمضان و خريد كتاب
ماه رمضان و رسانه ملي
