حساسيت يا تحمل نكردن؟
آيا اين روزها همه دچار يك نوع آلرژي هستند؛ يا من چنين تصور ميكنم؟
وقتي ميگويم آلرژي، منظورم حساسيتهاي غذايي است؛ اما آيا توجه نكردهايد كه آلرژي همه جا هست؟ به نظر ميرسد اين روزها كودكان بيشتر به تب يونجه، كهير و اگزما مبتلا ميشوند. آيا اين فقط تصور ماست يا چنين پديدهاي حقيقت دارد؟
پاتريك هالفورد در كتاب خود به نام «دايرهالمعارف تغذية ايدهآل» ميگويد كه حساسيت غذايي در يك نفر از هر سه نفر ديده ميشود. به اين ترتيب، شايد نظر شما چندان خطا نباشد. در اينجا بهتر است بگوييم كه منظور از حساسيت و تحمل نكردن غذايي چيست؛ اگرچه نظريات مطرحشده در مورد سازوكار واكنش در برابر غذاها، به طور اجتنابناپذير متفاوت خواهد بود.
مشخص كردن تحمل نكردن غذايي دشوار است؛ زيرا گاهی واكنش در برابر غذا، مدتي طولاني پس از صرف غذا اتفاق ميافتد. علايم ممكن است از احساس پري معده تا احساس عمومي خستگي و بيحالي متفاوت باشد. برخي متخصصين بر اين عقيدهاند كه تحمل نكردن غذاهاي روزانه به صورت تدريجي شكل ميگيرد.
گاهی اوقات، گندم، مقصر شناخته ميشود؛ اما مواد ديگر مانند گلوتن (كه در گندم نيز هست ـ م)، محصولات لبني و تخممرغ نيز ميتوان باعث تحمل نكردن شوند. علت اين اثر هنوز در پردة ابهام است؛ اما يك نظريه اين است كه اجزاي هضمنشدة غذاها، وارد جريان خون و موجب بروز واكنش التهابي ميشوند كه بيوشیمي مغز را تحت تأثير قرار ميدهد. يك نظرية ديگر اين است كه بدن به غذاهاي لذيذي كه بيشترين زيان را به ما وارد ميكنند، اعتیاد پیدا میکند و پس از مدتی مصرف آن براي بدن بسيار ضروری میشود.
بهترين راه تشخيص غذايي كه فكر ميكنيد تحمل آن را نداريد، اين است كه به مدت چهار هفته از مصرف آن خودداري كنيد. ممكن است گندم، لبنيات، شكلات، تخممرغ يا قارچ را از برنامة غذايي خود حذف كنيد. بايد براي غذاهايي كه حذف ميشود، جايگزين تعيين كنيد. هر بار يكي از مواد غذايي را حذف كنيد. از حذف همزمان چند مادة غذايي خودداري كنيد. پس از حذف يك غذا به مدت چهار هفته، اگر متوجه شديد كه غذاي حذفشده مقصر نبوده، آن را به تدريج به رژيم غذايي خود بازگردانيد. اگر مثلاً تخممرغ را عامل تپش قلب ميدانيد، ميتوانيد در يك وعدة غذايي فقط تخممرغ بخوريد و به فواصل 15، 30 و 60 دقيقه پس از آن، نبض خود را اندازه بگيريد. اگر تحمل تخممرغ را ندارید، شاهد افزايش شمار نبض خواهيد بود. هر نوع واكنش ديگر را نيز يادداشت كنيد.
معمولاً حساسيت نسبت به غذا حادتر است. حساسيت، واكنش حقيقي سيستم ايمني را برميانگيزد كه اغلب با كهير، خارش پوست، اگزما، مشكل تنفسي، سردرد ميگرني يا استفراغ مشخص ميشود. به طور طبيعي، ردگيري عامل مقصر آسان است؛ زيرا واكنش مدتي كوتاه پس از خوردن غذا اتفاق ميافتد.
حساسيت (آلرژي) شديد ممكن است زندگي را به خطر بيندازد. اگر واكنش به مادة غذايي (مثلاً بادام زميني) بسيار شديد باشد، شخص دچار شوك آنافيلاكسي ميشود و بايد به سرعت به بيمارستان منتقل شود. بايد به اين بيماران ـ تحتنظر پزشك ـ آدرنالين تزريق شود تا از عواقب كشندة اين عارضه جلوگيري شود.
ایده ای برای شما :
براي مشخص كردن غذاهايي كه اثري منفي در بدن شما دارند، به مدت يك هفته فهرست غذاهاي مصرفي خود را يادداشت كنيد؛ چه وقت، چه چيزي خوردهايد و پس از آن چه احساس كردهايد. احساس بيحالي يا بيقراري را يادداشت كنيد. همچنين ممكن است قلب شما سريعتر كار كند. غذايي را كه مشكوك ميدانيد، از برنامة غذايي خود حذف كنيد و غذاي ديگري را به جاي آن قرار دهيد. مثلاً نان گندم را با نان جو يا چاودار عوض كنيد.
چه باید کرد :
س: بعد از غذا خوردن به شدت نفخ ميكنم؛ اين حالت، غروبها شديدتر میشود. پيشنهادي داريد؟
ج: بهترين كاري كه ميتوانيد بكنيد، مراجعه به پزشك است؛ اما بهتر است فعلاً به مدت يك هفته از مصرف گندم خودداري كنيد و نتيجه را ببينيد. منظورم اين نيست كه به خودتان گرسنگي بدهيد؛ زيرا صدها علت ديگر ممكن است عامل ناراحتي شما باشد (از جمله برنج، جو يا...). يك بار مريضي داشتم كه صبحها نان تست ميخورد، ظهر ساندويچ و شب خمير سويا مصرف ميكرد. اين رژيم را نميتوان يك رژيم غذايي متنوع دانست. در حقيقت اين يك رژيم تكمادهاي است که كار درستي نيست.
س: چگونه از تحمل نكردن غذايي جلوگيري ميكنيد؟ من هم ميتوانم اين كار را بكنم؟
ج: رمز اصلي این کار، مصرف غذاهاي متنوع است. خود را اسير يكنواختي نكنيد. صبحانه، امري متناقض است؛ زيرا صبحانة يكنواختي كه هر روز به شكلي ثابت مصرف شود، ميتواند كاملاً مقبول باشد. در هر صورت، مخلوط ماست، هستة ميوهها و دانهها را آزمايش كنيد. نان تست، تخممرغ و انواع سبزي بخوريد. برخي از مشتريان شجاع من، صبحها ماهي ساردين با نان تست ميخورند.
س: آيا چيز ديگري هست كه بايد مراقب آن باشم؟
ج: ميتوانيد با كمك پزشك تغذيه، مادة غذايي مقصر را پيدا كنيد؛ اما لبنيات، آلرژنهايي رايج هستند؛ به ويژه اگر ناراحتيهاي مخاطي داريد. سعي كنيد به جاي مواد تهيهشده از شير گاو، فرآوردههاي شير بز يا گوسفند مصرف كنيد و ببينيد چه تغييري حاصل ميشود. دست كم، با اين كار، رژيم غذايي متنوعتري خواهيد داشت. جايگزينهاي زيادي براي لبنيات وجود دارند؛ از جمله: شير برنج، شير بادام و شير ساير دانهها (هرگز اين شيرها را به يك شيرخوار ندهيد؛ زيرا براي تغذيه اطفال شيرخوار ساخته نشدهاند).
دیگر عناوین :وقتي ميگويم آلرژي، منظورم حساسيتهاي غذايي است؛ اما آيا توجه نكردهايد كه آلرژي همه جا هست؟ به نظر ميرسد اين روزها كودكان بيشتر به تب يونجه، كهير و اگزما مبتلا ميشوند. آيا اين فقط تصور ماست يا چنين پديدهاي حقيقت دارد؟
پاتريك هالفورد در كتاب خود به نام «دايرهالمعارف تغذية ايدهآل» ميگويد كه حساسيت غذايي در يك نفر از هر سه نفر ديده ميشود. به اين ترتيب، شايد نظر شما چندان خطا نباشد. در اينجا بهتر است بگوييم كه منظور از حساسيت و تحمل نكردن غذايي چيست؛ اگرچه نظريات مطرحشده در مورد سازوكار واكنش در برابر غذاها، به طور اجتنابناپذير متفاوت خواهد بود.
مشخص كردن تحمل نكردن غذايي دشوار است؛ زيرا گاهی واكنش در برابر غذا، مدتي طولاني پس از صرف غذا اتفاق ميافتد. علايم ممكن است از احساس پري معده تا احساس عمومي خستگي و بيحالي متفاوت باشد. برخي متخصصين بر اين عقيدهاند كه تحمل نكردن غذاهاي روزانه به صورت تدريجي شكل ميگيرد.
گاهی اوقات، گندم، مقصر شناخته ميشود؛ اما مواد ديگر مانند گلوتن (كه در گندم نيز هست ـ م)، محصولات لبني و تخممرغ نيز ميتوان باعث تحمل نكردن شوند. علت اين اثر هنوز در پردة ابهام است؛ اما يك نظريه اين است كه اجزاي هضمنشدة غذاها، وارد جريان خون و موجب بروز واكنش التهابي ميشوند كه بيوشیمي مغز را تحت تأثير قرار ميدهد. يك نظرية ديگر اين است كه بدن به غذاهاي لذيذي كه بيشترين زيان را به ما وارد ميكنند، اعتیاد پیدا میکند و پس از مدتی مصرف آن براي بدن بسيار ضروری میشود.
بهترين راه تشخيص غذايي كه فكر ميكنيد تحمل آن را نداريد، اين است كه به مدت چهار هفته از مصرف آن خودداري كنيد. ممكن است گندم، لبنيات، شكلات، تخممرغ يا قارچ را از برنامة غذايي خود حذف كنيد. بايد براي غذاهايي كه حذف ميشود، جايگزين تعيين كنيد. هر بار يكي از مواد غذايي را حذف كنيد. از حذف همزمان چند مادة غذايي خودداري كنيد. پس از حذف يك غذا به مدت چهار هفته، اگر متوجه شديد كه غذاي حذفشده مقصر نبوده، آن را به تدريج به رژيم غذايي خود بازگردانيد. اگر مثلاً تخممرغ را عامل تپش قلب ميدانيد، ميتوانيد در يك وعدة غذايي فقط تخممرغ بخوريد و به فواصل 15، 30 و 60 دقيقه پس از آن، نبض خود را اندازه بگيريد. اگر تحمل تخممرغ را ندارید، شاهد افزايش شمار نبض خواهيد بود. هر نوع واكنش ديگر را نيز يادداشت كنيد.
معمولاً حساسيت نسبت به غذا حادتر است. حساسيت، واكنش حقيقي سيستم ايمني را برميانگيزد كه اغلب با كهير، خارش پوست، اگزما، مشكل تنفسي، سردرد ميگرني يا استفراغ مشخص ميشود. به طور طبيعي، ردگيري عامل مقصر آسان است؛ زيرا واكنش مدتي كوتاه پس از خوردن غذا اتفاق ميافتد.
حساسيت (آلرژي) شديد ممكن است زندگي را به خطر بيندازد. اگر واكنش به مادة غذايي (مثلاً بادام زميني) بسيار شديد باشد، شخص دچار شوك آنافيلاكسي ميشود و بايد به سرعت به بيمارستان منتقل شود. بايد به اين بيماران ـ تحتنظر پزشك ـ آدرنالين تزريق شود تا از عواقب كشندة اين عارضه جلوگيري شود.
ایده ای برای شما :
براي مشخص كردن غذاهايي كه اثري منفي در بدن شما دارند، به مدت يك هفته فهرست غذاهاي مصرفي خود را يادداشت كنيد؛ چه وقت، چه چيزي خوردهايد و پس از آن چه احساس كردهايد. احساس بيحالي يا بيقراري را يادداشت كنيد. همچنين ممكن است قلب شما سريعتر كار كند. غذايي را كه مشكوك ميدانيد، از برنامة غذايي خود حذف كنيد و غذاي ديگري را به جاي آن قرار دهيد. مثلاً نان گندم را با نان جو يا چاودار عوض كنيد.
چه باید کرد :
س: بعد از غذا خوردن به شدت نفخ ميكنم؛ اين حالت، غروبها شديدتر میشود. پيشنهادي داريد؟
ج: بهترين كاري كه ميتوانيد بكنيد، مراجعه به پزشك است؛ اما بهتر است فعلاً به مدت يك هفته از مصرف گندم خودداري كنيد و نتيجه را ببينيد. منظورم اين نيست كه به خودتان گرسنگي بدهيد؛ زيرا صدها علت ديگر ممكن است عامل ناراحتي شما باشد (از جمله برنج، جو يا...). يك بار مريضي داشتم كه صبحها نان تست ميخورد، ظهر ساندويچ و شب خمير سويا مصرف ميكرد. اين رژيم را نميتوان يك رژيم غذايي متنوع دانست. در حقيقت اين يك رژيم تكمادهاي است که كار درستي نيست.
س: چگونه از تحمل نكردن غذايي جلوگيري ميكنيد؟ من هم ميتوانم اين كار را بكنم؟
ج: رمز اصلي این کار، مصرف غذاهاي متنوع است. خود را اسير يكنواختي نكنيد. صبحانه، امري متناقض است؛ زيرا صبحانة يكنواختي كه هر روز به شكلي ثابت مصرف شود، ميتواند كاملاً مقبول باشد. در هر صورت، مخلوط ماست، هستة ميوهها و دانهها را آزمايش كنيد. نان تست، تخممرغ و انواع سبزي بخوريد. برخي از مشتريان شجاع من، صبحها ماهي ساردين با نان تست ميخورند.
س: آيا چيز ديگري هست كه بايد مراقب آن باشم؟
ج: ميتوانيد با كمك پزشك تغذيه، مادة غذايي مقصر را پيدا كنيد؛ اما لبنيات، آلرژنهايي رايج هستند؛ به ويژه اگر ناراحتيهاي مخاطي داريد. سعي كنيد به جاي مواد تهيهشده از شير گاو، فرآوردههاي شير بز يا گوسفند مصرف كنيد و ببينيد چه تغييري حاصل ميشود. دست كم، با اين كار، رژيم غذايي متنوعتري خواهيد داشت. جايگزينهاي زيادي براي لبنيات وجود دارند؛ از جمله: شير برنج، شير بادام و شير ساير دانهها (هرگز اين شيرها را به يك شيرخوار ندهيد؛ زيرا براي تغذيه اطفال شيرخوار ساخته نشدهاند).
در جستجوی صبح
برخورد منطقی
مدیریت سلیقه ای
ماه رمضان و خريد كتاب
ماه رمضان و رسانه ملي
